ج . معذر . معذل ( mo'azzal ) ا . ع . كسى كه وى را بر بسيارى جود و دهش ملامت مىكنند . و نام مردى . معذل ( mo'azzel ) ص . ع . سرزنش كننده و ملامت كننده . معذلج ( mo'azlaj ) ا . ع . مرد پر گوشت نرم بدن نيكوى خوى . معذلج ( mo'azlaj ) ص . ع . سقاء معذلج : مشك پر . معذلجة ( mo'azlajat ) ا . ع . زن پر گوشت نرم بدن نيكوخوى . معذور ( ma'zur ) ص . ع . ملامت ناكرده شده . و ختنه كرده . و گرفتار درد گلو . معذور ( ma'zur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى عذر و داراى بهانه و معاف و محروم و نامراد و نااميد و ناچار و آنكه عذر و بهانه وى پذيرفته باشد . و معذور داشتن : عذر پذيرفتن و معاف داشتن و عفو فرمودن . و معذور شدن عذر آوردن . معر ( ma'ar ) م . ع . معر الظفر معرا ( از باب سمع ) : افتاد ناخن از چيزى كه به آن رسيده بود . و معر الرجل : ريخت موى آن مرد . و معر الريش و نحوه : كم گرديد پر و مانند آن . و معر الناصية : افتاد همه موى پيشانى . معر ( ma'er ) ص . ع . ناخن افتاده از چيزى كه به آن رسيده باشد . و كم موى و كم پشم . و شتر پشم ريخته . و بخيل كم خير . و جاى كم گياه . و خلق معر زعر : خلق تنگ و زشت . معرا ( mo'arr ) ع . ر . معرى . معراء ( ma'ra ' ? ) ص . ع . پيشانى موى ريخته . معراة ( ma'r t ) و ( ma'arr t ) ا . ع . آنجاى از زنان كه برهنه باشد مانند دست و پاى و روى و رخسار . ق : جارية حسنة المعراة . و نيز جايى كه هيچ نروياند . و كذلك : حسنة المعراة . معراة ( mo'r t ) ص . ع . نخلة معراة : خرمابنى كه باريك سال آن بخشيده شده باشد . معراج ( me'r j ) ا . ع . نردبان . و جاى بالا رفتن و مصعد . ج : معاريج . و ليلة المعراج التى اسرى اللّه فيها نبينا صلى اللّه عليه و آله و عرج به اليه و قربه و ادناه منه بحيث لم يبق بينه و بينه مقام . معراج ( me'r j ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى برآمدن و بلند گرديدن . و شب معراج : شبى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بامر خداوند تبارك و تعالى عروج كرد بسوى خدا و نزديك گرديد بوى و بمقامى رسيد كه هيچ‌يك از خلايق به آن مقام نرسيده و نخواهند رسيد . معرار ( me'r r ) ص . ع . نخلة معرار : خرمابن گرگين كه بار ريزه تباه آرد . معراض ( me'r z ) ا . ع . مضمون كلام و سياق كلام . و تير بىپر كه دو طرف آن باريك و ميانش ستبر بود . معرب ( ma'reb ) ا . ع . اسب تازى اصيل . معرب ( mo'rab ) ا - ص . ع . واضح كرده شده . و اعراب داده شده و تازيگانيده شده . و باصطلاح نحو لفظى كه آخر آن باختلاف عوامل مختلف گردد . معرب ( mo'reb ) ا . ع . كسى . يق : ما بالدار معرب : نيست در خانه كسى . معرب ( mo'reb ) ص . ع . اسب تازى گرامى نژاد . و خداوند اسبان تازى گرامى نژاد . معرب ( mo'arrab ) ا . ع . تازيگانيده شده يعنى لفظ عجمى را به عربى آوردن و در آن تصرف كرده از جنس كلام عرب گردانيدن . معربة ( mo'rebat ) ص . ع . خيل معربة : اسبهاى تازى گرامى نژاد . و ابل معربة : شتران تازى گرامى نژاد . معربد ( mo'arbed ) ص . ع . بدخوى و جنگجوى و دوست‌آزار وقت مستى . معرة ( mo'rat ) ا . ع . رنگى كه بسرخى زند . معرة ( ma'erat ) ص . ع . ارض معرة : زمين كم گياه . معرة ( ma'arrat ) ا . ع . گناه و بدى . و رنج . و تاوان و خونبها . و وغا و كارزار لشكر بىحكم امير . و تغيير رنك رخسار از خشم . و ستاره سواى كهكشان . معرة ( mo'arrat ) و معرة النعمان ( mo'arrat - on - no'm n ) ا . ع . شهرى در شام . معرتن ( mo'artan ) ص . ع . اديم معرتن : پوست پيراسته با گياه عرتن . معرج ( ma'raj ) م . ع . عرج عروجا و معرجا . ر . عروج . معرج ( ma'raj ) و ( me'raj ) ا . ع . نردبان و محل صعود و مصعد . ج : معارج . معرج ( mo'arraj ) ص . ع . ثوب معرج : جامه خطدار در پيچيدگى . معرج‌گر ( ma'raj - gar ) ا . پ . آنكه نردبان و محل عروج مىسازد . معرج‌گران ( ma'raj - g r n ) پ . ج . معرج‌گر . و معرج‌گران فلك : فرشتگان و ستارگان . معرس ( me'ras ) ا . ع . ساربان ماهر در شتررانى كه براند هنگام نشاط شتر و